10/15/2009

Tillaga til þingsályktunar

Tillaga til þingsályktunar

Flm.: Auður Sveinsdóttir

Þessi tillaga varðar náttúrufræðikennslu og sveitadvöl nemenda í 4.-6. bekk grunnskóla og er menntamálaráðherra falið að leita leiða til þess að efla þá kennslu í tengslum við íslenskan landbúnað.

Í greinargerðinni er fjallað um þær kynslóðir sem vaxa úr grasi í dag og þá staðreynd að þessir einstaklingar hafa ekki sömu möguleika á tengslum við sveitirnar, við landið, náttúru þess, söguna og störfin og börn höfðu áður. Tengsl barna við landið, sögu þess og náttúru sé hverfandi og er bent á að þekking á náttúrunni, sögu og menningu auk þekkingar á störfum fólks til sveita sé undirstaða skilning á ferli náttúrunnar.

Tilraun var gerð til sveitadvalar barna á aldrinum 9-11 ára á árunum 1991-1992 að tilstuðlan Landverndar, Stéttarsambands bænda og KHÍ. Börnin dvöldust ásamt kennara sínum á sveitaheimilum í 7-10 daga í 10-15 manna hópum og tóku þátt í almennum sveitastörfum. Þeir sem tóku þátt í þessu tilraunarverkefni eru sammála því að það hafi tekist vel til og að þetta sé ein besta og virkasta aðferð til þess að efla skilning nemanda á landinu, náttúru þess og störfum í sveitum. Þ.a.l. ætti að gera slíka dvöl að föstum lið í skólastarfi, þ.e. einu sinni til tvisvar á skólaferli hvers nemenda.

Þess má geta að á undanförnum árum hefur verið að byggjast upp fræðslusetur í náttúru- og umhverfisfræðum í Alviðru í Ölfushreppi og í Reykjaskóla í Hrútafirði eru reknar skólabúðir á vegum menntamálaráðuneytisins við miklar vinsældir. Í tillöguninni er þó gert ráð fyrir því að starfsemin tengist bændum og heimafólki í sveitum með áherslu á sveitaheimilin.

Listabúðir

Ef við tengjum þessa umfjöllun við myndmenntakennslu þá dettur mér helst í hug skólabúðir á borð við Reykjaskóla. Hægt væri að koma á fót skólabúðum í sveit þar sem nemendur ynnu á ýmsum verkstæðum í ca. viku undir leiðsögn starfandi myndlistamanna. Þar væri tilvalið að vinna í náttúrunni og nýta hana í kennslu nemendanna. Í þessum skólabúðum væri einnig hægt að kenna nemendum ýmsar tegundir af gömlu handverki og viðhalda þar með menningu og sögu landsins.

Hvað dettur ykkur í hug – væri hægt að tengja þessa umfjöllun myndmenntakennslu á annan hátt?

Kær kveðja,
Sólveig Eiríksdóttir

8 ummæli:

  1. Sæl öll.
    Fróðleg umfjöllun hjá þér Sólveig. Ég var að velta fyrir mér. Það kemur fram að tilraun var gerð til sveitadvalar barna á aldrinum 9-11 ára á árunum 1991-1992 að tilstuðlan Landverndar, Stéttarsambands bænda og KHÍ. Það kemur einnig fram að þeir sem tóku þátt hafi verið sammála um að vel hafi tekist til, jafnframt að þetta sé ein besta og virkasta aðferð til þess að efla skilning nemanda á landinu, náttúru þess og störfum í sveitum.
    Ég velti fyrir mér hvert var svo framhaldið??? Var einugis þessi eina tilraun og svo ekkert meir. Reykjaskóli er fyrir eldri börn. Margir leikskólar fara eina ferð að vori í sveitina í sauðburð og sjá lömb og skoða þá gjarnan kýr í fjósi líka, en þessar heimsóknir eru stuttar, of stuttar til að börnin kynnist dýrunum náið.
    Á Hvanneyri er rekið Ullarsetur þar sem unnið úr ull ef til vill væri hægt að vinna eitthvað út frá því. Síðan eru ýmsir sem vinna með horn og bein, eða nýta skóginn til tálgunar og útskurðar. Ég tel að þar væru ef til vill ákveðin tækifæri.
    Kveðja Anna

    SvaraEyða
  2. Sæl Anna
    Það er aðeins fjallað um þessa einu tilraun til sveitadvalar frá 1991-1992. Framhaldið er þessi tillaga til þingsályktunar og lagt er til þess að tengja þetta sem lið í atvinnuátaki í dreifbýli.
    Flottar hugmyndir hjá þér með Ullarsetrið og skóginn - slík vinna gæti hentað yngri börnum þar sem lengri ferðir eru ekki í boði.
    Kær kv.
    Sólveig

    SvaraEyða
  3. Takk fyrir góða grein Sólveig. Mér fannst þessi grein nokkuð merkileg og er sammála því að stór hópur barna í dag hefur ekki aðgang að sveitinni, dýrunum og náttúrunni. Þetta er í raun góð hugmynd að bjóða upp á slíkar ferðir nemenda að dvelja á sveitaheimilum og komast í tengsl við náttúru og sveit, en ég hef þó ákveðnar efasemdir um að þetta myndi ganga. Börn eru misvel undir það búin að fara í kannski viku - 10 daga að heiman án foreldra sinna og vera með kannski 15 öðrum börnum á sveitaheimili þar sem þau þekkja engann, nema kannski kennarana sem fara með. Held það væri sniðugra að sveitaheimili byði frekar fjölskyldum að koma í ca. viku dvöl og nálgast þannig saman náttúruna og sveitina. Þannig væri meira gagnsæi á þjónustunni sem sveitaheimilin byðu upp á. Sem sagt hugmyndin er góð, þarf að útfæra hana betur.

    SvaraEyða
  4. Þetta er vægast sagt spennandi verkefni!
    Ég sé vel fyrir mér að með markvissum sveitaferðum, frá leikskólaaldri, þá verði það ekki neitt svo mikið mál fyrir börn að dvelja í viku eða 10 daga þegar þau eru orðin eldri. Það má vissulega vinna sig upp í þá tímalengd smátt og smátt með árunum.

    Ég tel þetta líka kjörinn grundvöll til að virka samstarf við foreldra enn frekar og viðhalda því á meðan skólagöngu barna stendur. Á leikskólaárunum fara foreldrar gjarnan með í þessar ferðir og hafa orð á að þetta séu dásamlegir dagar. Ég velti því fyrir mér hvort ekki sé hægt að leggja meira í þennan lið, hlúa betur að honum og sjá hann vaxa. ? Hvað haldið þið ?

    SvaraEyða
  5. Já það er svo margt spennandi hægt að gera. Ég hugsaði strax um það að svona ferðir eru varla gerlegar því miður og enn síður nú en áður. þegar skólar fóru til Hrútafjarðar voru skólarnir stundum að niðurgreiða ferðirnar en svo er ekki lengur og ekki má skikka nemendur til að fara í svona ferðir. Vissulega er farið í ferðirnar en þær eru dýrar og nokkrir verða alltaf eftir heima, því miður. Mér finnst þær mjög mikilvægar. Varðandi sveitadvol sé eg fyrir mér að það muni líka kosta og hver á að borga, þegar kennarar fara í svona ferðir þarf að borga þeim gríðarlega yfirvinnu sem er ekki heldur í boði, því miður. Það er bannað samkvæmt lögum að láta foreldra greiða nokkuð fyrir ferðir á vegum skólanna. Ég var að tala við umsjónarkonu Alviðru um daginn, heimasóknir hafa dregist saman um meira en helming, nú er alviðra bara opin aðra hverja viku og lítið að gera sagði hún, það er sorglegt.Mér sýnist að grunnskólar í dag þurfi að notast við náttúruna serm er í nærumhverfi skólans, sem betur fer eru margir skólar með ákjósanlegt svæði en sumir ekki, svo er það fremur einhæft ef aldrei er farið í neinar ferðir til að upplifa þessa frábæru náttúru sem við eigum fyrir utan borgina.
    Ég vil ekki virðast svartsýn en eftir kreppu er svo margt ógerlegt. Þá þurfum við að líta okkur nær og hugsa hvernig getum við nýtt okkur nærumhverfi skólanna á sem bestan hátt. Getur húsdýragarðurinn komið í staðinn fyrir sveitadvöl, grasagarðurinn og elliðaárdalurinn í staðinn fyrir náttúruferð?

    SvaraEyða
  6. Ég verð að bæta því við að það er ekki allt sem er á ábyrgð skólanna, öll börn hafa gott af snertingu við sveitaífið og náttúruna. Þess ættu þau helst að njóta með foreldrum sýnum í ferðum innanlands, en þær aukast kannski núna í kjölfar kreppu. Langar líka að minna á niðurstöður úr rannsókn á líðan grunnskólabarna. þar kom fram að börnum í 5.-10.bekk líður mun betur núna árið 2009 en árið 2007, þau verja meiri tíma með foreldrum og fjölskyldunni nú en áður og það er stærsti þátturinn sem hefur áhrif á líðan þeirra. Það er ekki allt slæmt við kreppu.

    SvaraEyða
  7. Sammála Ernu Siggu, ég held að það sé vel hægt að byggja upp reynslu nemenda snemma þannig að þetta sé lítið mál. Sjálf fór ég sem krakki í nokkurra daga ferðalög með fólki sem ég þekkti lítið. Auðvitað eru tilfelli þar sem þetta er erfiðara en þá er kannski hægt að leyta sérstakra lausna fyrir þá nemendur, t.d. að annar foreldri kæmi með o.s.frv. en mér finnst varhugavert að segja nei, þetta gengur ekki því sumum líður illa. Við erum orðin svo hrædd um að fólki líði illa að það má helst engum líða illa nokkurn tíma. Samt er það hluti af hinni mannlegri lífsreynslu að líða stundum illa. Við stýrum kennslunni allt of oft miðað við þarfir einhverra örfáa nemenda á kostnað hinna. Þetta eru einmitt rök sem ég heyri frá kennurum þegar talað er um útikennslu: "Já en það er kallt úti og sumir eru illa klæddir"... og þá á að hætta við útikennsluna vegna þess að nokkrir mættu illa klæddir. Allir þurfa að gjalda þess, er það sanngjarnt?
    Kveðja,
    Karólína

    SvaraEyða
  8. Takk fyrir góð umfjöllun:)
    Sammála hvað varðar ábyrgð foreldra á uppeldi barna sinna þar sem skólunum er sniðinn þröngur stakkur nú í kjölfar kreppunnar.
    Börn vilja fá að njóta mun meiri samvista við foreldra sína og upplifa nýja hluti með þeim. Það er gaman að fara með nemendur í vettvangsferðir og skólarnir þurfa að sinna því mun betur ekki endilega með lengri ferðum heldur til að brjóta upp kennsluna og festast ekki innan veggja skólastofunar. Ánægjulegar niðurstöður úr rannsókninni um líðan skólabarna og það sem vegur þyngst er að vera með fjölskyldu sinni. Þetta eru góðar fréttir:)
    Kveðja. Kristín

    SvaraEyða

Ath: Aðeins meðlimir bloggsins geta birt ummæli.