Art Environment -an Art based Approach
Þessi grein er afar áhugaverð og tengist að mínu mati umræðutímanum í síðustu lotu, með Ólafi Páli heimspekingi. Þar talaði hann um nauðsyn þess að hafa jafnvægi eða samspil milli skynhvatar og formhvatar. Hann sagði líka að nútímaheimurinn með tækni sinni og vísindum, gæti orðið til að sundra þessum tveimur hvötum, en leikhvötin er sú hvöt sem sameinar þær.
Í greininni, sem nefnd er hér að ofan, talar Meri Helga Mantere um, að henni finnist, eftir 30 ára kennslu sem lektor við Listháskóla í Helsinki og sem virkur listamaður, alltaf nauðsynlegra og nauðsynlegra að skilja undirstöðuferlið og öðlast færnina í að skynja. Spurningar eins og hvernig skynjum við ? Hvernig lesum við skilaboðin í umhverfinu ? Hvað hefur áhrif á eða skilgreinir leiðir til að sjá og upplifa ? Menning okkar og fortíð hefur leitt okkur í þann vanda sem við glímum við í dag. Við í okkar vestrænu menningu erum farin að horfa mikið á náttúruna eins og hlut sem hægt er að misnota og láta þjóna sjálfhverfu okkar og duttlungum. Lífið virðist oft snúast um að borða, versla hluti og föt og upplifa spennu. Allt eru þetta þættir sem við tökum frá náttúrunni og finnst sjálfsagt. Við kunnum ekki eða erum búin að gleyma hvernig við eigum að hlusta og skynja náttúruna. Þiggja af henni af nærgætni og bera virðingu fyrir henni.
Meri Helga bendir á að við verðum að staldra við og fara frá áreitunum í menningunni, eins og auglýsingunum, stressinu, hávaðanum, samkeppninni ofl. Hún reynir að styðja nemendur sína í að staldra við, finna hjá sér nýja skynjun til að nálgast náttúruna, upplifa hana með hjartanu og kynnast því óþekkta, villta og óvænta sem náttúran býður upp á. Það er nauðsynlegt að þjálfa skynhvötina, fá skynfærin til að opna fyrir flæði og brjóta upp formhvötina eða „steriotýpuna“ því þessi tilbúni hamingjubúningur, sem endalaust er verið að selja og mata okkur á, gerir okkur að steriotýpum. Skynjunin gleymist. Meri Helga bendir á að leiðir eins og að ná sér í leirinn í jarðveginum, byggja sér skýli út í náttúrunni og vera þar yfir nótt, róa út á vatn og leika okkur, séu leiðir til að opna fyrir skynjun okkar á umhverfinu. Meri Helga segir frá því þegar hún fór með nemendur sína í þorp við landamæri Finnlands og Rússlands. Þar býr fólk við mjög frumstæð lífsskilyrði og nemendur hennar fengu hálfgert menningarsjokk að sjá lifnaðarhætti þessa fólks. Í þorpinu lifir fólkið í miklum tengslum við náttúruna í kringum sig og sýnir henni mikla auðmýkt. Þetta var nemendunum mikil reynsla og þau töluðu um að þessi upplifun hefði breytt þeim.
Ég held einmitt að nauðsynleg forsenda fyrir því að við getum borið virðingu fyrir náttúrunni sé að við kunnum að hlusta á hana, skynja hana og bera tilfinningar til hennar. Ef við gefum okkur ekki tíma til að örva skynhvöt okkar og nota hana í samvinnu við náttúruna þá verðum við eins og hlutir í hlutum en ekki einstaklingar í náttúrunni.
Já var einmitt að lesa þessa grein og er sammála Meri-Helgu um þetta sem hún skrifar. Við nútímamenn erum komnir ansi langt frá uppruna okkar og þá sérstaklega sú kynslóð sem er að vaxa núna, allt gengur út á hraða og tækni. En vona bara að sú vakning sem er að eiga sér stað núna um heiminn um umhverfisvernd, eigi eftir að stækka út á alla kanta og verða til þess að hugsun fólks breytist, þannig að við jarðarbúar náum að snú þróuninni okkur og jörðinni í vil. Kveðja, Sigrún Theodóra
SvaraEyðaFróðleg aðferð hjá Meri Helgu og hefur trúlega haft gífurleg áhrif á nemendur hennar. Haldiði að við hefðum ekki öll gott af því að lifa í þó ekki væri nema í nokkra daga eins og þau gera í Survivour-þáttunum. Þurfa að bjarga okkur úti í náttúrunni? Gefa okkur tíma til að gleyma stað og stund og upplifa náttúruna í lengri tíma en að skreppa út í göngutúr, upp á fjall eða þessháttar.
SvaraEyðaGóð samantekt.
Takk
Rannveig
Ég held að við ættum að horfa vel til Finna í kennslu og kennsluháttum. Sonur minn er giftur finnskri konu og dætur þeirra komnar inn í skólakerfið. Finnar virka á mig sem íhaldsamir, jarðbundnir en fyrst og fremst skynsamir. Þjóðfélag þeirra er mjög barnvænt og horft til lengri tíma politískt séð. Hönnun þeirra og hugvit er mjög tengt náttúrunni, vandað, smekklegt með notagildi í huga.
SvaraEyðaMekileg kona, Meri-Helga og áhugavert það sem hún er að segja. Það er örugglega öllum hollt að læra að skynja náttúruna með hjartanu. Ekki bara þiggja heldur líka gefa. Sjónarmið fólks eru svo ólík hvernig það lítur á landið í kringum sig. Ég held að uppeldi og aðstæður, hvar þú elst upp og hvernig talað er í kringum þig skipti svo miklu máli. Byrjum strax að fræða börnin um náttúruvernd og kennum þeim að njóta.
SvaraEyðaAðeins um Finnland, ég er sammála Sólrúnu um að skólakerfi og hugsanaháttur finna er til eftirbreytni. Ég hef farið til Finnlands að skoða skóla og kynnast aðeins þeirra skólamenningu. Það var mjög áhugavert. Það sem kom mér mest á óvart er hvað þeir eru nægjusamir. Í nokkrum skólum var skólahúsnæðið og allur aðbúnaður mjög gamaldags amk. miðað við það sem við eigum að venjast hér á Íslandi. Ég skoðaði skóla þar sem börnin sitja enn við gömul tréborð og á litlum tréstólum. Leikfimisalurinn var svo lítill að ekki var kennt nema yfir háveturinn þar inni. Börnin voru bara send út í leikfimitímum á skíði eða skauta og allir ánægðir. Stundum er hollt fyrir okkur að skoða hvernig aðrir hafa það og hætta að kvarta. En mér fannst allir ánægðir og glaðir með sitt, enda koma þeir námslega vel út.
kv. Ragna
kv. Ragna