trash: Formed

Höfundur: Helga Þorsteins
Berlinske Tidende 16. sept 2009
Karen M. Schelin


Ég fann grein um forvitnilega sýningu sem stendur núna yfir í Kunstindustrimuseet í Kaupmannahöfn. Sýningin nefnist trash: Formed og er ætlað að vera einskonar aðdragandi að Loftslagsráðstefnunni sem haldin verður í Kaupmannahöfn í desember. Sýningin kemur í kjölfar Danis Design Week og hönnunarsamkeppninnnar Index:Award þar sem umhverfis-og loftlagsvæn hönnun var alsráðandi. Drifkraftarnir að baki sýningarinnar eru ungir danskir hönnuðir með Klaus Samsoe, Victoriu Ladefoged og Carolinu Vogelius Weiner í fararbroddi en þau hafa stofnað með sér hóp sem þau kalla RE. Meginmarkmið hópsins er sjálfbærni þ.e. að nýta endurvinnanleg efni í hönnun sína sem miðar að því að skapa sjálfbæra framtíð og vona þau að með því geti hönnun og sköpun einnig lagt sitt að mörkum varðandi loftslagsbreytingar. Þannig vilja þau stuðla að nýrri heimspekilegri hugsun hjá neytendum en hugmyndafræðin er innblásin af ”Cradle to Cradle” sem byggð er á hugmyndum William Mcdonough og Michel Braungart.
Eins og nafn sýningarinnar bendir til er verið að tala um það sem við köllum sorp: umbreyting - endurvinnslu þar sem gömlu efni er umbreytt í nýjar vörur með nýtt hlutverk. Á sýningunni er að finna fatnað, húsgögn, skartgripi og ýmsa nytjahluti sem unnir eru úr ólíklegustu efnum og fengið hafa með því framhaldslíf. Dæmi er tekið um gamlan kokkajakka sem notaður hefur verið í nýja hönnunarflík eða trékassa sem breyst hafa í leikföng eða húsgögn. Hugsunin er einnig sú að vekja fólk til umhugsunar og hrófla við ”einnota” hugarfarinu sem verið hefur ríkjandi. Nú á tímum þar sem hugtakið hönnun er orðið svo víðtækt, nær allt frá vefsíðu til rafmagnsbíla og allt þar á milli var það mikil hvatning að taka þátt í svona verkefni að þeirra sögn.
”Gömul efni hafa alltaf verið mér hvatning” segir Victoria sem heldur því einnig fram að gæði gamalla efna sé oft mun meira en hinna nýrri s.s. gamalla dúka sem upphaflega voru handverk. Þegar þessi efni eru meðhöndluð af virðingu og kærleika og auk nýrrar hönnunar öðlast þau nýtt líf. Victoria hannar heilu fatalínurnar úr gömlum efnum og hefur allt frá árinu 2001, þegar hún vakti athygli með skemmtilegri hönnun sinni í Royal Collage of Arts í London, unnið með endurnýtanlegt efni. Hún hefur einnig vakið athygli víðar fyrir frumlega hönnun og hlotið bæði dönsk og alþjóðleg hönnunarverðlaun.
Hönnuðurinn Klaus Samsoe hefur eins og Victoria notað endurvinnanlegt efni í sína hönnun. Að hans mati er þróunin rétt á unglingsaldri en í hugsunin er sjálfbærni frekar en endurvinnsla. Að bæta við nýjum hönnunarhugmyndum og opna augu fleiri fyrir þessum möguleikum. Þau eru líka sannfærð um að hugmyndin er ekki bara einhver ný bóla heldur komin til að þróast og verða hluti af hugsun hönnuða í framtíðinni. Þannig eru þau staðráðin í að vinna í þessum anda í framtíðinni. Lykillinn sé að fá sköpunina og fagurfræðina með þegar verið er að vinna með sjálfbæra hönnun, annars hendi fólk því bara eins og öðru.
Annað markmið hópsins er að fá fyrirtæki til að sjá kosti þess að gefa þau efni sem á að henda til hönnuða. Nú þegar hafa þau fengið tvö fyrirtæki í lið með sér m.a. Aaristiderne sem safnað hefur saman ávaxta-og grænmetiskössum og gefa þá til hönnuða þegar þeir hafa lokið hlutverki sínu hjá þeim. Hugsunin er líka að þannig geti verkefnið orðið atvinnuskapandi en einn af fyrstu viðskiptavinum RE hópsins er World Wildlife Found en samtökin hafa lagt inn stóra pöntun af töskum sem unnar eru m.a. úr gömlum viskustykkjum.
Sýningin opnaði þann 17. september sl. og stendur til 3. janúar 2010.
Slóðin á sýninguna er:http://kunstindustrimuseet.dk/udstillinger/aktuelle-saerudstillinger/trash-formed
Mér fannst mjög athyglisvert að lesa um svona unga eldhuga sem eru að vekja athygli á brýnu málefni og hugsa til framtíðar. Danir hafa verið þekktir fyrir að vera í forystuhlutverki í þessum efnum en samt tala þessir ungu hönnuðir um að þessi þróun sé rétt búin að slíta barnsskónum. Ég held að það sé hárrétt hjá þeim og að það þurfi nýja samfélagshugsun þar sem einstaklingar og fyrirtæki taka höndum saman til að ryðja þessari hugsun braut. Spurningin er svo hvort núna sé ekki rétti tíminn kominn. Ég efast um að eftir næstu jól muni nokkur henda jólatrénu með öllu skrautinu umhugsunarlaust á haugana, svo ég taki nú gróft dæmi um neysluvenjur okkar á umliðnum árum. Gróska í hönnun fyllir mann einnig bjartsýni á að hugarfarið sé að breytast í rétta átt. Eru þið ekki sammála um það?
Það er svo hreint ótrúlegt hvað möguleikarnir eru óendanlegir þegar kemur að endurnýtingu og skapandi hugsun eins og hægt er að sjá á þessum síðum sem fjalla um sjálfbærni og endurvinnslu. Fullt af góðum hugmyndum og vel þess virði að skoða:
http://designprocessen.dk/baeredygtigt/teori/genrbugsdesign/
http://www.husetsforlag.dk/web-bibliotek/green/index.php