9/23/2009

Eggert Pétursson


Eggert Pétursson var fljótur að fá áhuga á náttúrufræði, íslenskri flóru og myndlist. Mjög ungur að árum gat hann flokkað plöntur og greint þær í ættir og flokka. Hann var alinn upp í Reykjavík en fjölskylda hans átti sumarbústað skammt frá borginni og þar fékk hann tækifæri til að kanna og upplifa náttúruna.

Náttúran var hans líf og yndi og hann vildi helst vera þar öllum stundum að kanna, skoða og greina eitthvað nýtt. Hann safnaði plöntum sem hann pressaði og þurrkaði til að geta svo skoðað þær og teiknað. Hann leit á náttúruna sem stað til þess að sökkva sér í, stað þar sem endalausir möguleikar voru fyrir hendi hvað varðar flokkun og söfnun.

Eggert vissi mjög ungur að hann myndi vinna eitthvað með náttúruna. Hann hafði fyrst hugmyndir um að verða grasafræðingur og eitthvað var hann að hugsa um arkitektúr en það varð ekki langlíft því upp úr níu ára aldri var hann ákveðinn í að verða listmálari.

Á þessum aldri sótti hann mikið í að skoða ýmsar sýningar í bænum. Hann lagði oft leið sína í Þjóðminjasafnið, Listasafn Íslands og Gallerí Súm við Vatnsstíg.

Þegar Eggert var 12 ára fékk hann verðlaun í teiknimyndasamkeppni skólabarna í Reykjavík um fegrun umhverfis. Í viðtali sem var tekið við hann og birt í Morgunblaðinu 21. 06. 1969 sagði Eggert að honum fyndist að það ætti að brýna fyrir fólki að ganga ekki á blómum og skrautreitum. Þannig að áhuginn fyrir blómum og fallegu umhverfi var greinilega fljótt áberandi í fari hans.

Þegar Eggert var kominn á menntaskóla aldur, þá sótti hann námskeið í módelteikningu og einn vetur í olíumálun í Myndlistarskólanum í Reykjavík hjá Hring Jóhannessyni. Það er eina formlega kennslan sem hann hefur fengið í málun.

Eggert ákvað að ljúka stúdentsprófi áður en hann fór í Myndlista og handíðaskóla Íslands árið 1976 í grafíkdeild. Hann þótti afburða góður teiknari og fékk því að fara beint inn á þriðja árið, sleppti sem sagt forskólanum sem var tveggja ára nám. Eftir ársdvöl í grafíkdeildinni skipti hann yfir í nýlistadeildina sem Magnús Pálsson stýrði.

Á þessum árum tók Eggert þátt í Suðugötu 7 hópnum með öðrum ungum listamönnum en þar var rekin framsækin menningarstarfsemi frá árinu 1977 til 1981. Þar voru margar sýningar haldnar og starfið gaf gott tækifæri á því að kynnast verkum erlendra listamanna og mynda alþjóðleg tengsl.

Hann útskrifaðist úr Myndlista og handíðaskólanum árið 1979 og hóf þá tveggja ára nám við Jan Van Eyck Akademie í Maastricht en á þessum árum var það vinsælt hjá íslenskum listnemum að fara til Hollands.

Fyrstu einkasýningu sína hélt Eggert árið 1980 í Suðurgötu 7. Þar sýndi hann plöntuþrykk á vatnslitapappír og síðar gerði hann bókverk með sömu hugmynd. Árið 1981 þegar Eggert var kominn heim frá Hollandi tók hann að sér að myndskreyta nýja útgáfu að bókinni Íslensk flóra eftir Águst H. Bjarnason grasafræðing. Það hentaði Eggerti vel því hann var ekki bara afbragðs góður teiknari heldur líka mjög vel að sér í íslenskri flóru og grasafræði.

Blómamálverk Eggerts hófu að vekja athygli á 9. áratugnum en síðan þá hefur hann unnið markvisst að því að þróa sérstætt myndmál sem unnið er úr nákvæmum athugunum hans á íslenskri náttúru, minningum hans og rannsóknum á eiginleikum málverksins. Síðan þá hefur hann haldið ótal einka- og samsýninga bæði hér- og erlendis.

Eggert hefur alla tíð unnið verk sín í nokkrum skrefum og hugmyndabók er fyrsta skrefið hjá honum. Hann gengur alltaf með hana á sér því hugmyndirnar koma til hans hvar og hvenær sem er. Næsta skref hjá honum er að útfæra hugmyndina í stærri skissubók og vinna að heildarbyggingu verksins, ákveða stærð og liti verksins, skrifa hvað plönturnar heita og hvar þær má finna. Hann notar olíuliti og málar myndirnar í mörgum lögum á kerfisbundinn hátt og stundum málar hann hvítt á milli til að ná fram ákveðnum tilbrigðum. Með þessari aðferð fá verkin sérlega fallega áferð. Blómin málar hann í raunstæð og maður horfir beint ofan á þau.

Það sem að gerir verkin hans Eggerts svo sérstök að hann beitir ekki hefðbundinni fjarvíddarteikningu heldur er eins og myndflöturinn lyftist upp og hreyfist allur þegar komið er nær. Þeim hefur stundum verið líkt við þrívíðar tölvumyndir.

Olíumálverkin hans eru af náttúrunni og þá aðala af blómum og plöntum. Þau hafa vakið athygli fyrir furðulega dýpt sína, skrautkennd og iðandi litbrigði. Eggert gefur málverkunum sínum ekki nafn. Hann hefur það þannig vegna þess að hann vill ekki ákveða hvað fólk sér í listaverkinu. Það á hver og einn að fá að upplifa listaverkið eins og hann vill. Það að gefa málverkum nafn lokar á margvíslegar tilfinningalegar upplifanir hjá fólki og það vill hann alls ekki gera. Það er líka regla hjá honum að árita alltaf málverkin aftan á strigann til þess að skemma ekki verkin.

Eggert getur verið mjög lengi að mála hvert málverk. Eitt verka hans, sem er nú í eigu Listasafns Íslands, tók hann heilt ár í að vinna og hann málaði ekki neitt annað á meðan hann kláraði það.

Að mínu mati hefur Eggert Pétursson einstaklega góða hæfileika til að sýna okkur mynstur náttúrunnar sjálfrar og víðáttunnar sem býr í hinu smáa. Hann hefur skapað sér algjöra sérstöðu og skipað sér í hóp með fremstu málurum samtímans með sérstaklega fallegu handbragði og hugmyndafræði.


Heimildir

Anna Jóhannsdóttir (2007, 22. september). Meistaratök. Morgunblaðið. Sótt 23. september, 2009 af vefslóðinni: http://www.kvikmyndir.com/eggertpeturssonis/sidururklippur/urklippur2007e.htm


Art.is. Myndlistarmenn. Sótt 23. september, 2009 af vefslóðinni: http://www.art.is/lifelines/life12.htm


Á. J. (1969, 21. júní). Hreint og fínt eða dót og drasl. Morgunblaðið. Sótt 23. september, 2009 af vefslóðinni: http://www.kvikmyndir.com/eggertpeturssonis/sidururklippur/urklippur1969b.htm


Listasafn Reykjavíkur. (2007). Ólöf K. Sigurðardóttir (Ritstj.). Eggert Pétursson. Reykjavík: Listasafn Reykjavíkur.

13 ummæli:

  1. Svakalega fín samantekt hjá þér Sóldís um hann Eggert Pétursson. Hann hefur greinilega strax sem barn haft sérstakt dálæti á náttúrunni og fyndið að lesa það sem hann sagði um að ganga ekki á blómum og gróðri, þá aðeins 12 ára. Magnað að hafa slíkan áhuga á náttúrunni sem barn. Myndir hans eru sérlega fallegar af íslenskri náttúru og það er rétt sem talað er um að eins og blómin "lyftist" upp úr myndinni. Mér finnst líka merkilegt að hann hafi sótt nám í skóla þar sem kennd eru fræði Jan van Eycks en ég fjallaði einmitt um hann í listasögunni.
    Frábær hugmynd að fara með börnin út í náttúruna og þurrka blómin og reyna að teikna þau. Fara út með stækkunargler og skoða íslenska náttúru almennilega.
    Bestu kveðjur
    Rannveig

    SvaraEyða
  2. Mjög persónuleg og góð kynning. Ég er mjög hrifin af því hvernig þú botnar kynninguna.
    Kveðja Ásthildur

    SvaraEyða
  3. Flott umfjöllun hjá þér um frábæran listamann. Ég er alltaf að leita af hugmyndum fyrir kennsluna og þarna er komin fín hugmynd fyrir okkur myndmenntakennarana að fara með börnin út í vor, tína blóm, setja í bók og þurrka.Svo næsta haust geta þau tekið sín blóm og teiknað og málað. Spennandi verkefni sem ég er viss um að nemendur myndu glaðir taka þátt í. Koma jafnvel með blóm að heiman, frá sumarbústaðnum, nágrannanum eða afa og ömmu.
    kv. sdis

    SvaraEyða
  4. Fín kinnig á þessum frábæra listamanni. Það er greinilegt að honum er mjög umhugað um umhverfi sitt, þar sem hann strax í barnaskóla er farinn að hugsa um umhverfið og hversu mikilvægt það er að ganga vel um og ekki traðka á blómum og gróðri. Ef til vill ættu kennarar að vera duglegri að vinna með mikilvægi umhverfisins og leggja áherslu á slika vinnu strax í leikskóla.
    Kv. Anna

    SvaraEyða
  5. Gaman að lesa þessa kynningu, ég er svo heilluð af þessum listamanni. Fór á sýningu á verkum hans á Kjarvalsstöðum og það var alveg dásamlegt. Það er hægt að horfa endalaust á myndirnar hans, svo fallegir litir og form.
    kveðja Ragna

    SvaraEyða
  6. Góð og ítarleg kynning, persónuleg en fræðandi. Sammála Önnu, kennarar og foreldrar geta gert fleira til að fá nemendur og börn til þess að staldra við, skoða náttúruna og gleyma sér í heillandi smáatriðum þess. Sumarbústaðir eru mjög sniðugir!!! Kveðja, Karólína

    SvaraEyða
  7. Hæ Sóldís, skemmtileg kynning og gaman að lesa hana. Líkt og öðrum hérna á undan fannst mér áhugavert að leda um áhuga Eggerts á íslenskri náttúru sem barn. Það er sjaldgæft í dag að finna börn og unglinga sem hafa svona einlægan áhuga á íslenskri náttúru, sum börn hafa aldrei farið í tjaldútilegu og vita ekkert hvað það er að dvelja innan um angandi mosa og blóm. Þetta er eitthvað sem ætti að auka í skólum landsins, fara með krakkana meira út í náttúruna og kynna fyrir þeim hversu falleg og einstök hún er en einnig viðkvæm og það eigi að ganga vel um hana. Kveðja, Sigrún

    SvaraEyða
  8. Takk fyrir mig. Þetta ver skemmtileg lesning. Rétt eins og fleiri þá staldraði ég við þegar ég rak augun í að áhugi Eggerts á náttúrunni hefði kviknað svona snemma. Sama hvernig ég reyndi að sjá fyrir mér þann strákpeyja sem í dag myndi hafa kjarkinn til að viðurkenna að hans áhugasvið væri jurtalí,f þá á ég erfitt með það, en ég er viss um að þeir eru fleiri en við gerum okkur grein fyrir.
    Persónulega þá lít ég á það sem ögrandi hluta af mínu starfi að "markaðssetja" viðfangsefnið þannig að það höfði til nemendanna. Oftar en ekki veltur það á okkur, kennurunum sjálfum en stundum fáum við himnasendingu í barnahópinn...Það eru "liltu Eggertarnir" Það er að mínu mati nauðsynlegt að þeir finni stuðning og hvatningu frá nærsamfélagi sínu svo að þeir vaxi og blómstri og geti sáð fræjum sínum/hugmyndum meðal jafningja sinna. Það þarf ekki nema "einn Eggert" til að beina áhuga heildu deildanna/bekkjanna að náttúrunni. Ég er svo lánsöm að í barnahópnum hjá mér hefur verið einn slíkur s.l. 3ár og ég fullyrði að brennandi áhugi hans á náttúrunni var BRÁÐSMITANDI! :D

    SvaraEyða
  9. Takk fyrir að deila þessum skemmtilegu verkum og áhugaverður maður með mjög sérstakt auga fyrir smá atriðum.
    Það kom fram í greininni sem ég las um Eggert, að hann er oft að bregðast við ákveðnum litum fremur en lögun og liti plöntunnar. Mér finnst þetta áhugavert vegna þess að mér finnst gaman að pæla í hvernig fólk skynjar umhverfið sitt.

    Ég get horft lengi á verkið hans. Það er svo mikil að skoða og “take in”. Það er eins og blómin og gróðurinn er í 3-vídd.

    Það er eins og hann hafi klippt bút úr nátúrunni og sett það beint á striga.

    SvaraEyða
  10. Takk fyrir.
    Í sjálfu sér bæti ég ekki miklu við það sem að ofan er greint, náttúran, plöntur, allt þetta smáa. En ég fór á Kjarvalsstaði og sá þessi verk fannst engu máli skipta hvort ég stóð nálægt verkunum, eða langt, pírði augu.. alltaf voru þau flott. Þ.e. málverk en ekki bara vel málaður smágróður.

    SvaraEyða
  11. Takk fyrir góða kynningu á Eggerti Péturssyni
    Mjög fín uppbygging, ég er hrifin að niðurlaginu þegar þú segir frá hæfileika hans birta í myndfletinum víðáttuna í hinu smáa.

    SvaraEyða
  12. Að mínu mati er Eggert Péturson einn af okkar bestu listamönnum í dag. Þegar maður horfir á myndirnar hans skilur maður varla hvernig hann nær að mála slík fíngerð blóm/lyng, sem fylla upp í heilt myndverk. Myndirnar eru svo magnaðar að maður finnur lyktina af blómunum. Tek undir það að það megi styðjast við verk Eggerts til að efla virðingu barna fyrir náttúrunni, eða til að sýna myndlistarnemum hvernig hægt er að nálgast náttúruna á svona einstakann hátt.

    SvaraEyða
  13. Bestu þakkir Sóldís fyrir flotta kynningu á þessum frábæra listamanni. Ég var svo lánsöm að sjá sýninguna hans á Kjarvalsstöðum og tek undir með Jóni Gunnari...sama hvort horft var á verkin í nálægð eða úr fjarlægð algjört augnakonfekt.

    SvaraEyða

Ath: Aðeins meðlimir bloggsins geta birt ummæli.