Hreinn Friðfinnson

Hreinn Friðfinnson er fæddur í Bæ á Miðdölum í Dalasýslu og ólst upp við mikla náttúrufegurð og sveitarómantík. Ungur reyndi hann að líkja eftir náttúrunni í teikningum sínum og geometrískum formum. Hreinn var opin fyrir öllu á námsferli sínum: Sýningarsalir Lundúnarborgar í kringum 1960 heilluðu, þar var samtímalistinn útbreidd, allt frá Dalí til amerískrar popplistar.

En gjörningarlistin og innsetningarnar þótti Hreini spennandi.
SÚM 19651972 Hreinn var einn af stofnendum hreyfingarinnar. Hópurinn samanstóð af ólíkum einstaklingum, en þrá þeirra og langanir voru eitthvað nýtt og spennandi. Þessi félagsskapur átti síðan eftir að vera sá félagsskapur sem skipti sköpum í þróun framúrstefnulistar á Íslandi á sjöunda áratugnum. Hreinn fór að vinna með ready-made listformið (þar er unnið með nytjahluti, helst fjöldaframleidda), en þar notaði hann gamla brotna útihurð frá félaga sínum Jóni Gunnari. Hann mála hana og koma henni fyrir í sýningarrými undir heitinu Komið við hjá Jóni Gunnari 1965.

Listin var pólitísk á þessum tíma í heiminum. Listamenn voru uppteknir af neyslusamfélaginu og þjóðernishyggjunni. Afstaða hlutarins skipti orðið meira máli heldur en hluturinn sjálfur. Í upphafi 8 áratugarins flyst Hreinn alfarinn til Amsterdam, þar fer hann að vinna með ljósmyndaformið. Að hverfa frá heimalandinu gerði það að verkum að stíleinkenni hans tók

u á sig aðra mynd. Óður til óspilltrar náttúru Íslands, frekar knöpp túlkun og hlutlæg tjáning með skýrri myndhugsun var boðsskapurinn. Hugmyndafræði konsept listarinnar heillaði hann o

g úr varð hugmyndalist sem byggði á innsetningum, hljóði, uppákomum og líkamalist. Konseptið var verkið sjálft, hugmyndin því nátengd verkinu. Hægt er að velta fyrir sér hvort konseptlistinn

fólst í leitinni að eftirmyndinni? Í þessu samhengi er gaman að skoða ljósmyndaverkið A Pair, 2004-2005, spegill með silfurlituðum viðar ramma. Hugsanlega má segja að aðalatriðið sé að gera ekki hugmyndinni hærra undir höfði á kostnað verksins?

Níundi áratugurinn þá fer Hreinn að vinna með áþreifanlegan efnivið og púsla þeim saman í lágmyndir. Þarna var að finna nagla, spýtur, gler, vír og kassa. Verkin voru full af gáska og

léttleika og á köflum strangflatalegir. Verkin búa yfir mikillri fegurð, ef litið er á verkið Blákoma

1989 má sjá gott dæmi um gáska og hliðrun, en bláminn gerir myndina tengda náttúrunni og léttleikinn er í vængjum blámans. Ekki má gleyma efniviðnum sem leikur stórt hlutverk í hugmynd að úrvinnslu listaverksins.

Á tíunda áratugnum fer Hreinn að endurskapa hversdagsleg fyrirbæri og reyna að blása í þau nýju lífi. Hann leitar eftir samlíkingunni, því verða verkin bundin við hina neikvæðu og jákvæðu hugsun.

Áhorfandinn leikur stóran þátt í tilurð verkanna, þegar verkinu er lokið þá tilheyrir það fortíðinni. Ferill Hreins er viðurkenndur um allan heim. Allar sýningarnar eru útspekúleraðar, finna má alskyns táknfræði og frásagnarmátinn verður sjónarspil myndar og texta. En yfir verkunum er einhver lýrísk dulúð, sem minnir á þögnina. Þessi þögn endurkastar hljómum sínum til áhorfendanna þar sem ósnertanlega tilfinningin minnir á villta fegurð náttúrunnar. ( mynd Floor Piece 1992-2007)

Heimildir: Bera Nordal og Aðalsteinn Ingólfsson 1993. Hreinn Friðfinnsson. Útg. Mál og menning Reykjavík. Prentun Oddi h.f. Gunnar B.Kvaran 1989. SÚM 1965-1972. Útg. Listasafn Reykjavíkur Kjarvalsstaðir. Prentun Reykjavík.