Kynning á listamanni

Kynning á listamanni
Halldór Ásgeirsson
Eldur Jörð Loft Vatn

Halldór Ásgeirsson er fæddur 1956 og uppalinn í Reykjavík. Foreldrar hans eru Ásgeir Hjartarson sagnfræðingur og leikhúsgagnrýnandi og móðir Oddný Ingimarsdóttir sem rak bókaverslun hér í bæ. Ungur ætlaði Halldór sér að fara aðrar leiðir en foreldrar hans ætluðu honum og verða sjómaður sem hann var um tíma. En eplið fellur ekki langt frá eikinni. Frændur hans Gunnlaugur Scheving málari og Svavar Guðnason eru okkur vel kunnir ásamt Snorra Hjartarsyni sem lærði málaralist í Noregi áður en hann gerði skáldskap að ævistarfi. Halldór laukr námi frá Menntaskólanum við Tjörnina að áeggjan föður síns. Um 17 ára aldur var Halldór farinn að mála og yrkja á laun. Vinir og vandamenn áttu ekki að fylgjast með því, en ekki leið langur tími þar til Halldór fann að listagyðjan átti hug hans allan og hann opinberar köllun sína. Halldór ferðast eftir stúdentspróf til Tyrklands,Indlands, Nepal og Afganistan. Á leið sinni kemur hann við í París og hittir þar félaga sinn sem var við listnám í París. Sá fundur verður til þess að Halldór byrjar listnám við sama skóla. “Université de Paris & Vincennes St. Dens”. Halldór nemur þar nútímalist 1977-1980 og kemur heim að námi loknu. Halldór heldur sína fyrstu sýningu. í Galleríinu, Suðurgötu 7 sem var nokkurskonar nýlistasafn á þeim tíma þar sem ungir framsæknir listamenn sýndu. Á sýningunni mátti finna ljósmyndir tengdar náttúrlegum skúlptúrum en á efri hæðinni hafði Halldór málað veggi, loft og gólf með táknum ættuðum frá ritmáli, m.a. rúnum og kínverskum táknum. Halldór er sá fyrsti hér á landi sem tekur allt rýmið og gerir innsetningu þar sem fólk gengur inn í verkið. Í framhaldi liggur leið Halldórs til Mexíkó eftir vetrardvöl þar ákveður Halldór að fara aftur til náms í París, mastersnám í listum við sama skóla. Að loknu námi sýnir Halldór verk sín í Frakklandi, Ítalíu,Danmörku,Póllandi, Finnlandi, Noregi, Þýskalandi og Hollandi. Safnarar keyptu verk hans sem fulltrúa fyrir Norðræna nútímalist. Málverk hans urðu meira í átt að fígúrum og máluð á dregla og klæði. Halldór þurfti að taka ákvörðun um hvort hann ætlaði sér að vera starfandi listamaður erlendis eða hér heima. Hann ákvað heimkomu en var ekki sáttur við sína list þó að vel gengi. Halldór snerti ekki málningarpensil næstu þrjú árin og það er ekki fyrr en 1989 að hann ferðast til Rómar, Seville og Monakó að hann fer að vinna með eldinn. Halldór notaði kertaloga til að teikna með reykmyndir og brenndi trjádrumba í skúlptúrgerð. Árið 1991 sýnir hann verk í þeim anda hér heima og fékk ekki mikinn skilning. En Halldór vissi að hann var á réttri leið og fer upp úr því að vinn með hraun og eld. Hann notar logsuðutæki og bræðir hraunið. Gróft hraunið ummyndast við hitann og verður seigfljótandi vökvi sem við kólnun verður mjög glansandi, kolsvart sem hrafntinna eða gler. Gaman er að sjá ólíka sýn listamanna á hrauninu. Ef við tökum t.d. Kjarval sem líka var hugfanginn af hrauninu og sá þar m.a. litadýrð og vætti sem þar gátu búið. Halldór hinsvegar tekur hraunmola og ummyndar náttúruna og nær fram mjög sterkum og sérkennilegum andstæðum. Halldór hefur ferðast víða til að bræða hraun og vill með því koma skilaboðum til okkar að maðurinn og náttúran sameinist í gjörningum hans.
Seinna fer Halldór af stað og bræðir saman eldfjöll, hraun frá eldfjallinu Vesúvíusi og Heklu og Heklu og Fuji í Klakárhofinu í Japan. Gjörningurinn á að sýna fram á getnað á milli landa eða fjalla, en listamaðurinn segir að við hvert eldgos myndist getnaður náttúrunnar. Á sýningum Halldórs er upphafið gjarnan gjörningur þar sem hann bræðir hraunið en sýningin er jafnframt tilvísun í vísindi, oft eins og sýningargesturinn sé staddur í vistarverum þar sem tilraunir eru gerðar. Litir og áferð hraunsins fer eftir eldfjallinu sem unnið er með og súrefnismagni við brennsluna. Þegar Halldór fer að vinna með eld og jörð fara hjólin að snúast hjá honum. Listamaðurinn hefur fundið farveg sinn og nú verður ekki aftur snúið.
Hver sýningin rekur aðra, “Þvottavélahraun” sem sýnt var í Kringlunni á Listahátíð muna kannski margir eftir. Fram að þessu hefur Halldór unnið að mestu með eld, jörð og loft en í framhaldinu bætist vatnið við og þá eru elementin fjögur komin.
Halldór byrjar að rannsaka liti í glæru gleri og birtu. Útkoman verða verk sem hann sýnir víða um heim. Vínflöskur, lýsisflöskur, plastpokar og plexígler sem hann fyllir af lituðu vatni og bjó til litasinfóníur þar sem hann kannaði birtuna, sólarljósið og flúorljós sem endurvörpuðu litunum í stað þess að gefa skugga. Gjörningum Halldórs “Litarsinfónía” var framkvæmdur þannig að hann fyllti stórt vatnsker og lét litina blandast og sökkva niður á botn. Vatnið umlék litina á meðan Snorri Birgisson spilaði undir tónverk og var engu líkara en vatnslitamálun listmannsins stígi dans. Fleiri verk í þessum dúr hefur Halldór sýnt, m.a. litasinfóníu sem varpað var upp á vegg og undirstrikar enn frekar vatnslitamálun.
Undanfarin fimm ár hefur Halldór búið mikið í Kyoto í Japan og stundað list sýna þar, en ávalt komið heim og haldið sýningar. Náttúran er viðfangsefni Halldórs og öll listsmíð hans er bein tilvísun til náttúrunnar og skal kannski engan undra þar sem Halldór var leiðsögumaður á hálendinu í átján sumur. En verk Halldórs er víða að finna m.a. í eigu Norðurlandanna, Guggenheim, Modern Art í New York og Listasafni Íslands svo eitthvað sé nefnt..
Til gamans má geta þess að framundan munu verk Halldórs birtast í arkitektúr nýbygginga hér á landi. Áhugavert verður að fylgjast með byggingu hringtorgs Háskólans í Reykjavík en þar mun ljósverk Halldór prýða hvolf við þakið og senda ljósgeisla, bæði út og inn, í öllum regnbogans litum. Hringlaga form sem sett er upp sem sólúr. Fleiri undur frá Halldóri munu örugglega birtast okkur í framtíðinni og gaman verður að fylgjast með.

Sólrún Guðbjörnsdóttir.

Heimildir:
Greinar teknar af netinu.
Iceland Revew 3/1998
Viðtal við Halldór Ásgeirsson 24. sept 2009