9/24/2009

Hringur Jóhannesson


Hringur Jóhannesson (1932 – 1996)

Hringur Jóhannesson var fæddur 21. desember 1932 í Haga í Aðaldal, Suður-Þingeyjarsýslu. Fljótlega kom í ljós hversu flínkur teiknari hann var og átti auðvelt með að teikna það sem fyrir hann var lagt. Hringur fékk mikla uppörvun frá foreldrum sínum til að ganga listaveginn. Þegar faðir hans Jóhannes sá hvað sonur hans hafði mikinn áhuga á teikningu, var hann iðinn við að hvetja hann áfram. Eitt sumarið kom Sveinn Þórarinsson listmálari norður í Aðaldal til að mála. Jóhannes frétti af þessu og kom því svo fyrir að Hringur mætti fylgjast með honum við vinnu sína. Hringur var þá um fermingu. Sveinn var fyrsti myndlistarmaður sem Hringur sá að störfum og lagði hann vel á minnið hvernig hann bar sig að við trönurnar. Eftir þetta bað Hringur eldri bræður sína sem komnir voru til Reykjavíkur að senda sér vatnsliti, þá var hann 14 ára. Um það leyti gerir hann sína fyrstu vatnslitamynd sem sýnir fólk við heyvinnu upp á gamla mátann. Síðan fer Hringur til Jóhanns Björnssonar myndskera og málara á Húsavík og hefur Hringur sagt að myndlistarferill sinn hafi í raun hafist á þessum tíma á verkstæði Jóhanns. Hringur fór í Handíða- og myndlistaskólann í Reykjavík aðeins sextán ára gamall.

Mikið var rætt um hæfileika Hrings í skólanum og þótti hann með efnilegri myndlistarmönnum og miklar væntingar voru gerðar til hans. Erró sagði í viðtali að Hringur hafði verið tíu sinnum betri teiknari en hann sjálfur en þeir voru samferða í skólanum. En ekki er allt gefið og eftir skólann tók Hringur sér hlé frá listinni, snéri baki við öllu sem hann hafði lært og byrjaði ekki aftur fyrr en sex árum síðar. Þetta hlé sem hann gerði á listferlinum var efni margra blaðagreina og tíðrætt. Hringur segir í blaðaviðtölum að enginn hafi verið talinn maður með mönnum nema mála í abstraktstíl á þessum tíma og það gat hann ekki fellt sig við.

Hringur hélt fyrstu einkasýningu sína í Bogasal Þjóðminjasafnsins árið1962 og urðu einkasýningar hans um 40 talsins. Hann tók einnig þátt í um 60 samsýningum bæði hér á landi og erlendis. Hringur stundaði kennslu við Myndlistarskólann og Myndlistar-og handíðaskólann og sagður kennari af guðs náð. Margir myndlistamenn hófu listnám sitt hjá Hringi og fylgdist hann vel með nemendum sínum. Hann var einnig eftirsóttur til vinnu þegar settar voru upp sýningar, þar kom fram vandvirkni hans og smekkvísi ekki síður en í myndlistinni. Hringur tók virkan þátt í félagsstörfum listamanna, sat m.a. í stjórnum samtaka myndlistarmanna og í safnráði Listasafns Íslands.

Óvenjulegt sjónarhorn eru eitt af sérkennum verka Hrings. Björn Th. Björnsson lýsir Hring þannig að hann hafi verið í hópi málara sem völdu sér myndefni hins smáa og hversdagslega, einhverra hluta sem maður tekur ekki eftir í nánasta umhverfi sínu. Þessir málarar voru kallaðir intimistar, túlkendur hins nána og innilega. Hringur var mjög markaður af uppruna sínum.

Þegar voraði fór Hringur norður í Aðaldalinn og var þar fram á haustið. Hann unni sveitinni sinni og náttúran var honum hugleikin. Myndverk hans sýna vel hve hann tengdist umhverfinu og fann fegurðina í því smáa. Það er logn í öllum náttúrumyndum hans og þær málaði hann margar í Aðaldalnum. Hann málaði líka myndir af hjólförum í grasi og ýmsum hlutum sem hann kom auga á úti á túni, heyböggum og sátum, vírrúllu eða fífu. Í mörgum myndum hans eru skuggar og speglar, oft bílspeglar.

“Ég er blendingsmaður, uppalinn í sveit, en síðan borgarbúi, það hefur sín áhrif“. Þannig lýsir listmálarinn sjálfum sér. En Hringur var enginn sveitamaður þegar kom að því að fóta sig í myndlistarlífinu í Reykjavík. Hann skipulagði sýningar sínar með löngum fyrirvara og ræktaði sambönd við rétta aðila og kom list sinni á framfæri. Hann var samt alltaf trúr sínu og hafði enga löngun til að laga verk sína að þörfum markaðarins. Hringur Jóhannesson hlaut margvíslegar viðurkenningar fyrir störf sín og verk eftir hann eru í eigu allra helstu safna landsins, svo og fjölda stofnana, fyrirtækja og einstakinga. Hringur myndskreytti fjöldann allan af blöðum, tímaritum og einnig margar byggingar.Hann var þekktur fyrir að beina sjónum sínum að hversdagslegum hlutum frá óvenjulegu sjónarhorni. Hringur lést 63 ára að aldri.


www.nams.is/isllistvefur/listamenn/hringur.htm
www.seltjarnarnes.is/thjonusta/menning/.../hringur/
www.mos.is/Menningogmannlif/.../hringurjohannesson

Aðalsteinn Ingólfsson. 1989.
Hringur Jóhannesson / Íslenski myndlist
Reykjavík, Lögberg

6 ummæli:

  1. Fín grein hjá þér Ragna, gaman að lesa hana. Já þarna er sko maður með mikla hæfileika á ferð og frábært að lesa hversu foreldrarnir hvöttu hann áfram í listini. Mér finnst líka alveg ótrúlega flott hjá honum að ákveða bara að hætta að mála í nokkur ár á meðan abstrakt tískan gekk yfir, kannski á meðan aðrir listamenn hefðu fylgt tískuni og farið að mála í þeim stíl þá helt Hringur sínum stíl alveg frá þessu. Verkin hans eru falleg og eins og þú sagðir hérna fyrir ofan það er svo mikil kyrrð og ró yfir þeim, þau láta manni líða vel. Takk fyrir þetta Ragnheiður. kv.Gíslína D

    p.s ég lenti í þessu sama með myndirnar, þær duttu út þegar ég færði greinina úr word, best er að save bara myndina og fara í browser á blogginu til að sækja hana aftur og setja hana inn þar.

    SvaraEyða
  2. Góð kynning og allt í lagi með að myndirnar komust ekki með, ég trúi því varla að fólk hafi ekki a.m.k. séð eina mynd eftir hann einhvers staðar á Íslandi, myndir hans eru svo víða. Gaman að fá smá fræðslu um hann og hvatning foreldrana kom mér skemmtilega á óvart. Þetta er listamaður sem gaman væri að kynna fyrir nemendum, óvenjuleg sjónarhorn, alveg eins og börnin, þau sjá hlutina oft frá heillandi sjónarmiði.
    Kær kveðja,
    Karólína

    SvaraEyða
  3. Ragna. Gaman að lesa þessa kynningu og að foreldrar Hrings skildu stiðja við bakið á honum og hvetja hann til að mála. Það hefur örugglega ekki verið algengt á þessum tíma. Maður sér greinilega að þarna er listamaður á ferð sem er trúr sannfæringu sinni og heldur sínu striki í listinni, þó að aðrar stefnur og straumar komi upp á yfirborðið.
    Kv. Anna

    SvaraEyða
  4. Fín kynning hjá þér Ragna
    Það er gaman að þú skyldir velja að nefna skilgreiningu hans á sjálfum sér sem blendingsmaður. Það er áhugavert í umræðunni um hversu mikið við getum fjarlægst náttúruna. Flestir íslendingar hafa tapað hæfileikanum að lesa veður og land. Sem er sorglegt þar sem fyrri kynslóðir nýttu þann hæfileika til að komast af á Íslandi.

    SvaraEyða
  5. Bestu þakkir Ragna fyrir góða kynningu. Hringur hefur alltaf verið í miklu uppáhaldi hjá mér og ég hef verið ötul að kynna hann fyrir nemendum mínum. Þeir hafa oft verið undrandi á því hvað hann valdi sér sem myndefni, hvernig honum tókst að sjá fegurðina í einfalda sem er allt í kringum okkur. Myndir í anda Hrings eru góð leið til að fá nemendur til að horfa á umhverfi sitt með öðrum augum.

    SvaraEyða
  6. Takk fyrir kynninguna. Hringur fór ekki troðnar slóðir í efnisvali, enda það segir það sig sjálft þegar maður les kynninguna, að hann hafi snúið frá öllu sem hann hafði lært af því að hann gat ekki fellt sig við að mála í abstraktstíl eins og var "inni" á þeim tíma. Hann hefur verið fylginn sinni sannfæringu.
    Kveðja
    Guðrún Þorkels

    SvaraEyða

Ath: Aðeins meðlimir bloggsins geta birt ummæli.